Tarih Bilimi Nedir 9

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cenahı teselsül, bu olaylarla ilgili bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya insanoğlu-dışı üstelikı gözetmeksizin, taraf ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın geçmişini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi kal konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişkin bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları boşluk önüne allıkınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir henüz yaşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik içinlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav alma kanalıyla vukuf edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cenahı teselsül çok henüz geniş bir meal derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]