Duydum Ki Bir Kızın Olmuş 8

Türkü, Türkiye’nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen enam şiirlerinin her çeşidine verilen ad. Türkü sözcüğü, Türk adının sonuna, rabıta eki olan “î” ekinin getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. “Türkî”, Türk ile alakalı ve Türk’e özgü demeında da kullanılır.

Türkü, kendine özgü ve belli başlı bir ezgi ile söylenen, hece ölçüsüyle makaslamaklan ve zamanla anonimleşatır bir nazım biçimidir. Koşukler ana murabbaklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. Koşuklerdeki murabbaklere (üçlük yahut ikilik de olabilir) “bent” adı verilir. Nakaratlar ise enam dilinde “ulama” ve “kavuştak” olarak adlandırılır. Kavuştaklar her ezgiden sonra yeniden edilen ikilik (evet da elan çok) dizelerdir.

Koşuknün belli başlı bir şekli yoktur. Bir koşma, bir semai, bir destan evet da rastgele bir enam şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü olur. Bu yüzden türkü tipinin en açık özelliği melodisidir. Koşukler hece ölçüsünün her sözıbıyla söylenir. Kısaca hece skorsı itibarıyla bir sınırlama gayrimümkün.

Koşuklerin cesim çoğunluğu anonimdir evet da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuştur. Koşukler bu şekilde enamın esrarı olurlar ve enamın her kesimine hitap fail sanat adamılar tarafından albümlerde, konserlerde ve canlı performanslarda kullanılan münteşir bir musiki türüdür. Koşukler çoğu kat, bir natür hadiseı evet da bir kahramanlık kontrasında doğar ve yayılırlar. Koşukler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. Taşındıkları bölgelerde kişilerin, ülke adlarının, ayrıca mevzuların de değiştiği görüldüğü bağırsakin, nerede doğduklarını saptamak çelimleşir.

Mahmut Ragıp Gazimihal, ezgilere bakılırsa usulsüz ve usullü türküler olarak dü tefrik yapar. Usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve Çukurova’yı bağırsakine saha uzun havalardır. Usullü olan türküler grubunda ise ekseriya olta havaları ülke düzenır ki bunlara Konya’da oturak havası, Şanlıurfa’da melez çevre adı verilmektedir.

Türklerde alışverişlenen konulara bakılırsa de sınıflama fail yazarlar vardır. Konularına bakılırsa türküler:

Ninniler
Çocuk türküleri
Natür türküleri
Aşk türküleri
Kahramanlık ve askerlik türküleri
Merasim türküleri
İş türküleri
Içinlıklı türküleri
Ölüm türküleri (Ağıt)
Katakulli türküleri
Karakter ve hayvan türküleri
Zeybek havası ve derebeyi türküleri
Cinayetler ve çığlıkklı olaylarla alakalı türküleri
Güldürücü türküleri