Duydum Ki Bir Kızın Olmuş 2

Türkü, Türkiye’nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen folk şiirlerinin her çeşidine verilen ad. Türkü sözcüğü, Türk adının sonuna, ilgi eki olan “î” ekinin getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. “Türkî”, Türk ile ilgili ve Türk’e özgü anlamında da kullanılır.

Türkü, kendine özgü ve belli bir ezgi ile söylenen, hece ölçüsüyle alfabelan ve giderek anonimleeğlenceli bir nazım biçimidir. ırlamakler ana flaşörklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. ırlamaklerdeki flaşörklere (üçlük yahut ikilik de mümkün) “bent” adı verilir. Nakaratlar ise folk dilinde “rabıt” ve “kavuştak” olarak adlandırılır. Kavuştaklar her ezgiden sonrasında tekrar edilen ikilik (ya da henüz çok) dizelerdir.

ırlamaknün belli bir şekli yoktur. Bir koşma, bir semai, bir destan ya da herhangi bir folk şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü evet. Bu yüzden türkü tipinin en kupkuru özelliği melodisidir. ırlamakler hece ölçüsünün her lakırtııbıyla söylenir. şu demek oluyor ki hece sayısı itibarıyla bir sınırlama olmaz.

ırlamaklerin oylumlu çoğunluğu anonimdir ya da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuşdolaşma. ırlamakler bu şekilde folkın varlıkı olurlar ve folkın her kesimine hitap eden sanatçılar tarafından albümlerde, konserlerde ve canlı performanslarda kullanılan yaygın bir müzik türüdür. ırlamakler çoğu posta, bir tabiat hadiseı ya da bir kahramanlık huzursında doğar ve yayılırlar. ırlamakler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. Taşındıkları bölgelerde kişilerin, vaziyet adlarının, ayrıca mevzuların birlikte değişmiş olduğu görüldüğü dâhilin, nerede doğduklarını saptamak canleşir.

Mahmut Ragıp Gazimihal, ezgilere nazaran usulsüz ve usullü türküler olarak iki tefrik yapar. Usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve Çukurova’yı dâhiline alan uzun havalardır. Usullü olan türküler grubunda ise ekseriya baziçe havaları vaziyet alır ki bunlara Konya’da oturak havası, Şanlıurfa’da fay alım adı verilmektedir.

Türklerde emeklenen konulara nazaran de sınıflama yapan yazarlar vardır. Konularına nazaran türküler:

Ninniler
Çocuk türküleri
Natür türküleri
Aşk türküleri
Kahramanlık ve askerlik hizmeti türküleri
Resim türküleri
İş türküleri
Kontralıklı türküleri
Ölüm türküleri (Ağıt)
Kumar türküleri
Zevk ve efsanevi türküleri
Zeybek ve derebeyi türküleri
Cinayetler ve dokunaklıklı olaylarla alakalı türküleri
Güldürücü türküleri